Het zijn dure tijden voor fans van Ryan Adams. In één jaar dienden zij tot drie keer toe in hun geldbuidel te tasten. Na Cold roses en Jacksonville City Nights bracht deze jongen uit North-Carolina net voor het jaareinde een derde plaat uit: 29 . Deze keer gaat het om een conceptplaat. De negen tracks vertellen telkens het verhaal van één jaar uit Adams twintigersbestaan.
Eerlijk gezegd ben ik niet zo'n voorstander van conceptplaten. Het uitwerken van een concept laat meestal weinig ruimte voor spontaniteit. Creativiteit wordt dan vaak versmacht in een planmatig carcan. Is dat bij 29 ook het geval? Duidelijk is in elk geval dat de songs niet echt een onsamenhangend geheel vormen. Maar Adams een gebrek aan creativiteit aanwrijven, is dan weer een brug te ver. De man brengt albums aan de lopende band uit en nog lijkt zijn creatieve honger niet gestild. Op 29 stond hij zelf in voor de tekening op de cover en voor de foto's binnenin.
Country, folk en rootsrock staan centraal in Adams drie albums van vorig jaar. 29 is echter veel intimistischer en minimalistischer dan zijn twee voorgangers. Uitgekleder ook. Dat heeft ook te maken met de afwezigheid van The Cardinals, Adams' begeleidingsgroep. Het introspectieve zorgt er tevens voor dat je niet meteen opgewekt wordt van deze plaat, ook Adams zelf niet overigens. In de bedankingen vermeldt hij tv-man David Letterman, “for all the laughs when I needed them most”. Wanneer je de teksten bestudeert, wordt duidelijk waarom. Ze gaan over geestelijke muizenissen, onbereikbare liefdes, een jeugd vol drank en pillen en meer van die leuke dingen. “The people here inside me/they are loud and in the night/they scream and smash the windows/and they fight/and nightbirds sing you/an empty tune/in an empty house/with empty feelings/when it comes too soon/we're supposed to rise above/but we sink/into the ocean”, klinkt het in het verkilde Nightbirds .
Behalve in de bluesrocker 29 - het titelnummer dat de plaat opent – en The sadness zijn vrijwel alle songs opgebouwd rond de stem van Adams. Die wordt hier en daar bijgestaan door een spaarzaam gebruikte akoestische gitaar (zoals in het knappe, maar te lang uitgesponnen Strawberry wine) of piano (Nightbirds en het ingetogen Starlite dinner). Dé parel voor de verstilde zwijnen is echter het vertederende Blue sky blues, waar piano, strijkers en blazers in een perfecte houding rond Adams' stembanden gedrapeerd liggen. Het lijkt wel een muzikaal stilleven, maar dan een met iets meer beweging in (hmm).
Net als op zijn twee vorige platen ontpopt Adams zich ook nu weer in enkele nummers tot countrycrooner. Dat is het geval in het voor de plaat zwierig te noemen Carolina rain. Westernachtig wordt het pas echt in The sadness, een song die in de beste Nick Cave-traditie bol staat van tragiek en ondersteund wordt door een Morriconedeuntje.
ndanks deze franjes blijft 29 echter vooral een luisterplaat voor in de late uurtjes, een verzameling niet altijd voor de hand liggende songs. Want dat moet je Ryan Adams wel aangeven: hij blijft koppig en eigenwijs zijn eigen koers varen, niet altijd omkijkend om te checken of de fans nog wel volgen. Ter illustratie: een zagerige melodie in Voices ontrafelt hij volledig, terwijl een heerlijke passage in Elizabeth, you were born to play that part al vrij snel wordt afgebroken. Wel, misschien zijn het maar details. Want ondanks zijn wispelturigheid blijft Adams één van de meest getalenteerde en gedreven songsmids sinds Jeff Buckley. Je kunt je afvragen welke status hij zou gehad hebben, mocht hij zich iets meer intomen en slechts één plaat per jaar uitbrengen. Iedereen zou hem wellicht de hemel inprijzen, de critici in de eerste plaats, want dan zouden ze een stuk minder in de pen moeten kruipen.