Kruisbestuiving of inteelt? Dit is geen examenvraag biologie, maar een spontane bedenking die bij me opborrelt wanneer je de zoveelste plaat uit de Constellation-stal hoort. De ratatouille van postrockers die onder de koepel van dit Canadese label schuilt, hokt zoveel samen en heeft het overal en met iedereen wel al eens gedaan dat de biologische connotatie in muzikale zin logischerwijs de kop opsteekt. Godspeed You Black Emperor!, Fly Pan Am, Silver Mount Zion, Broken Social Scene, Hangedup en ga zo maar door, ze hebben allen elkaar beïnvloed en gebruiken – of pikken – stijlelementen van elkaar. Kruisbestuiving of inteelt?
Soit. Ook al kun je bij Do Make Say Think dezelfde bedenking maken, is het kwintet uit Toronto misschien wel de meest inventieve bende. Hun creatieve zoektocht laat plaats voor improvisatie en zorgt voor complexe, veelgelaagde songs. En dat maakt van hen meteen ook één van de minst toegankelijke Constellation-bands, al blijft er altijd weer genoeg ruimte voor ritme en melodie. Hun muzikaal-narratieve stijl maakt deze jongens geliefd bij filmmakers. Cinefielen zullen DMST dan ook al hebben zien opduiken bij de aftiteling van menige prent, zoals in Syriana van Stephen Gaghan.
Opvallend is ook de manier waarop de groep tewerk gaat wanneer een nieuwe plaat in elkaar wordt gestoken. Het vijftal trekt zich telkens weer terug n een bouwvallige schuur op het platteland in Ontario en komt met de muzikale schetsen terug naar Toronto, waar de puzzelstukjes in elkaar worden gelegd. Dat gebeurde ook bij de vijfde plaat van DMST, met de poëtische en contemplatieve titel You, you're a history in rust. Ze luidt overigens ook een nieuwe fase in, in die zin dat DMST voor het eerst het exclusief instrumentale pad verlaat. De vaste bandleden Ohad Bechetrit, Dave Mitchel, James Payment, Justin Small en Charles Spearin wagen zich vooralsnog zelf nog niet aan grote zangexperimenten. Ze doen stembandewijs vooral een beroep op externen, zoals onder meer Tony Dekker van de Great Lake Swimmers. Enkel in de slotsong In mind overwinnen ze hun voxofobie.
Opener Bound to be that way is een prototype van een DMST-song – een breed uitwaaierende, multi-instrumentale klankenschets met een ietwat jazzy onderstroom – maar zet de luisteraar daardoor eigenlijk wat op het verkeerde been. Op You, you're a history in rust gebruikt DMST immers atypische ingrediënten. Zoals in het dromerige epos A with living, waar plots gezongen wordt en de song daardoor een Silver Mount Zion-cachet meekrijgt. Of hoe tristesse en melancholie prachtig kunnen klinken. The universe! gooit dan weer de beuk erin en raast met hoogstemmige Godspeed-gitaartjes in vijfde versnelling door een traditioneel DMST-landschap, om via het frivole A tender history in rust na een intermezzo en met de banjo in de hand prairiewaarts te trekken. Hier is het gezellig vertoeven.
De muzikale zwerftocht klinkt het boeiendst in Herstory of glory, een nummer als een dartel bergriviertje dat aanzwelt tot een gracieuze muzikale stroom, waarbij de meanderende klanken zich als speelse golven klotsend een weg banen door je buis van Eustachius. Na het overbodige interludium You, you're awesome en een tweede meer traditionele DMST-song ( Executioner blues ) eindigt de plaat in licthvoetige Mogwai-pastiche.
oor nieuwe wegen in te slaan, klinkt DMST ongetwijfeld een pak boeiender dan voorheen. You, you're a history in rust is een avontuurlijke muzikale trip met verschillende etappes die een organisch geheel vormen en bij elke beluistering nog nieuwe dingen prijsgeeft. Trippers, keep on tripping!