De schilder van het kwaad van Arturo Pérez-Reverte gaat over een gewezen oorlogsfotograaf die zich na jaren van dienst en een verblijf in de meest gruwelijke oorlogsomstandigheden in een vuurtoren terugtrekt en een muurschildering maakt die een samenvatting is van zijn levensvisie en gebeurtenissen die zijn leven tekenden. De oorlogsveteraan en Kroaat Ivo Markovic, die Andres Faulques jaren terug fotografeerde, komt de schilder van het kwaad opzoeken omdat de bewuste foto de rest van zijn leven veranderde: de foto won een internationale prijs, waardoor Markovic herkend werd als Kroatisch soldaat en de Serviërs zijn familie uitmoordden en hemzelf folterden. Markovic komt Faulques doden, maar het bezoek is eerder een aanleiding voor dagenlang gefilosofeer en een zoektocht naar de zin van het leven.

De schilder van het kwaad is een boeiend en origineel boek van de Spaanse succesauteur, die zelf ooit oorlogscorrespondent was en ik vooral kende van lichtere, spannende literatuur (zoals onder meer Club Dumas ). Dit werk ligt veel zwaarder op de maag en staat bol van filosofische overpeinzingen, theoretische hersenspinsels en symboliek (de muurschildering verbeeldt de levensvisie van de twee hoofdpersonages). Na jaren alles op foto te hebben vastgelegd in oorlogsgebied blijft bij de sowieso al weinig emotionele Faulques alleen nog ratio over. Hij gelooft sterk in de zinloosheid van de dingen en dat alles voorbestemd is. Mensen zijn niet meer dan pionnen op een schaakbord waar hogere krachten mee spelen of niet mee spelen. Het leven is een samenraapsel van schijnbare toevalligheden en gebeurtenissen, een spel van geometrie of van (a)symmetrische lijnen die samenkomen of parallel lopen (zoals Faulques het uitdrukt en ook schildert). Het is een spel waar niemand kan aan ontsnappen en dat ontsnappen aan je lot ook zinloos maakt. Slechts een paar dingen kunnen dit bijna ondraaglijke wereldbeeld verlichten: humor, kunst, liefde, ..., al is dit allemaal maar tijdelijk.

Het is een boeiend thema, maar wel niet meteen het meest vrolijke. Al laat de auteur verstaan dat de twee hoofdpersonages sterk beïnvloed zijn door hun oorlogservaringen – die overigens gruwelijk echt weergegeven zijn – en niet noodzakelijk het gemiddelde wereldbeeld verpersoonlijken. Dat blijkt uit de passage van een vrouw die Faulques boeit en als enige buitenstaander het heiligdom van de schilder binnen mag komen. De vrouw is geschokt, maar tegelijkertijd ook geboeid door de zwartgalligheid van de muurschildering en dus ook de levensvisie van Faulques. Een opluchting voor de lezer ...

Een ander neventhema dat doorheen het boek verweven zit, is de liefde die ondanks haar dubieuze karakter en soms negatieve afloop het leven sterk kan beïnvloeden of toch minstens voor een reeks gelukzalige momenten kan zorgen.

De schilder van het kwaad is zeker een aanrader voor personen die in boeken iets meer zoeken dan verhalen zoals De Da Vinci code , al duurt het een tijdje voor je echt in het verhaal zit. Wie in deze druilige nazomer een zonnig en vlot lezend verhaal zoekt, is hier zeker aan het verkeerde adres. Daarvoor zijn Pérez-Revertes vorige romans meer aangewezen.

[The Ayatollah of Love]