Het predikaat tijdloos kan tegelijk een vloek en een zegen zijn. The Shins zetten met Wincing the night away de derde opeenvolgende tijdloze plaat op hun naam. Maar waar Oh, Inverted World en Chutes too narrow de eeuwigheid ingaan (en zullen meegaan) als pure poppareltjes barstensvol inventiviteit, frivoliteit en charme; klinkt de nieuwste worp te vaak als een ander soort tijdloos. Ik noem dat het Stereophonics-effect: de sound zit goed, het klinkt zoals de zaken die je kunnen bekoren, je zoekt je suf naar de fout. Alleen; je weet en voelt dat het fout is. De muziek klinkt fake en dan is het om zeep. Ik probeer me nader te verklaren, edelachtbare.
Bewijs 1: de productie. De klankkleur van Wincing the night away is ontegensprekelijk eigentijdser en dynamischer. Maar laat het nu net die sixties-achtige productie zijn die The Shins zo goed stond. Bas en drum meer op de achtergrond gemixt en de klaterende gitaarpartijen en weergaloze zang (make no mistake, Mercer kan nog steeds kwelen als de beste) in een glansrol.
Bewijs 2: de kwaliteit van de liedjes. Drie jaar hebben we moeten wachten op deze nieuwe CD. 11 tracks, waaronder het volstrekt overbodige Pam Berry. Als de laatste noot is gespeeld blijf je op je honger zitten. Terwijl je je op de vorige platen amper kon bedwingen om effe terug te spoelen: "Heh, wat was dat nou? Heb ik dat wel goed gehoord?". Aan de ene kant moet je hun moed bewonderen voor het uitpuren van hun sound, maar nu klinken ze helaas niet meer als The Shins waar we verliefd op werden. Weg is de weelderigheid, het oog voor detail, het spontane. Deze plaat klinkt veel te beredeneerd en koel dan goed voor ze is.
Toegegeven, bijster origineel was hun oude sound nu ook weer niet, maar wtf, hun songs waren ten minste even goed als hun grote voorbeelden (Beatles, Beach Boys,..). Het is niet voor niets dat de indiecommunity zo reikhalzend uitkeek naar de release van Wincing the night away. Het kon dus bijna niet anders dan tegenvallen.
Maar laat daarmee het slechtste gezegd zijn. Een mindere plaat van The Shins is nog altijd beter dan de helft van wat ons dit jaar zal bereiken. Zo doen Australia en Sea Legs me denken aan The Smiths (vooral de zang is wel heel erg Morrissey). En ja, sorry, daar denk ik dan wel nog eens graag aan terug. In de single Phantom Limb (over 2 lesbische tieners) kan ik amper op het "Ooh-wah-ooh" koortje wachten en favoriet Split Needles is een eigentijdse post-punk (is dit geen contradictie?) song die opvalt doordat ze het tempo bewust en doeltreffend omlaag hebben gehaald.
Ze zullen het natuurlijk nooit toegeven (althans nu nog niet), maar volgens mij weten ze zelf ook goed genoeg dat ze in een identiteitscrisis zitten en dat het geen zin had om nog eens drie jaar te blijven dralen. Deze moeilijke bevalling moest ooit tot een einde gebracht worden, en beter nu dan later. Dat de titel een verwijzing is naar de vele slapeloze nachten die deze plaat Mercer heeft gekost, weet u ondertussen al lang. Ik interpreteer het ook als het afsluiten van een periode. Hopelijk is er licht aan het eind van de tunnel.