Ik weet het, ik weet het. Ik ben rijkelijk laat in het bespreken van deze plaat. Langs de andere kant, nu de hype wat is gaan liggen kunnen we misschien wat genuanceerder naar dit euhm, ja, toch wel kleine meesterwerkje luisteren. Ik moet u dus ontgoochelen als u van mij een dissonante noot had willen horen in het hoera-sfeertje rond deze plaat. Wie de afgelopen maanden echter op Mars ofzo vertoefde en bijgevolg nog nooit van Sufjan Stevens heeft gehoord: lees vooral verder!
De heer Stevens heeft zich tot levensdoel gesteld een plaat te maken over elke staat van de VS. Michigan kwam al aan de beurt en nu dus Illinois. In de bio op zijn website lezen we dat zijn naam, spreek uit "Soof-jan" afkomstig is van "Abu Sufjan Muhammad, the great Armenian Sufi warrior who slew ten thousand dragons to save the Fairy Princess." We leren er ook dat de man een goed gevoel voor humor heeft en wie houdt van songtitels zoals The Black Hawk War, or, How to Demolish an Entire Civilization and Still Feel Good About Yourself in the Morning, or, We Apologize for the Inconvenience But You're Going to Have to Leave Now, or, "I have fought the Big Knives and will continue to fight them until they are off our lands!" of A Conjunction of Drones Simulating the Way in Which Sufjan Stevens Has an Existential Crisis in the Great Godfrey Maze komt hier ruimschoots aan zijn trekken.
We hebben hier te maken met een excentriekeling die zijn gelijke zelfs niet kent in de eerbiedwaardige Dr. Lecomte (tiens, hoe zou het daar nog mee zijn?). Die excentriciteit vind je ook terug in de muziek van deze urban country-troubadour. Muzikaal gezien kom je immers met één staat niet toe, want de sound is echt all over the map. In de jaren 70 had je de prog rock, wel dan is dit misschien prog folk. Maar dan zonder het slechte bijsmaakje dat het predikaat "prog" bij me oproept. Het is alternatief en mainstream tegelijk. De arrangementen zijn dermate divers en onderhoudend dat je constant op het verkeerde been wordt gezet. In tegenstelling tot de laatste van The Fiery Furnaces echter, slaagt Sufjan erin om het toch als één geheel te laten klinken en mogen we terecht van een klein meesterwerkje spreken dat wellicht hoog zal eindigen in menig eindejaarslijstje.
Ik weet niet hoe het gesteld is met uw kennis van de staat Illinois, maar verder dan dat de bijnaam The Prairie State is, Chicago (The Windy city) de hoofdstad, John Wayne Gacy Jr. een serial killer en de Seer's tower een wolkenkrabber kom ik niet echt. Er blijft dus nog researchmateriaal genoeg over om je te gaan verdiepen in de teksten van de songs. In dat opzicht zou je Stevens dus als een soort muzikale tegenhanger van Dan Brown kunnen beschouwen. Wie zeeën van tijd heeft kan zich dus op het internet uitleven om alle referenties te gaan opzoeken. Wie ze allemaal verzameld heeft stuurt ons maar een mailtje. Je hebt ze gelukkig niet nodig om van de plaat te kunnen genieten.
Neem bv. Chicago, een eenvoudige liefdesverklaring aan een hoofdstad. Of The Seer's tower, waarin hij deze moderne mastadont vergelijkt met de Bijbelse Toren van Babel. Het is niet het enige nummer waarop Stevens worstelt met zijn Christelijke wortels. Zo klinkt het in Casimir Pulaski Day - een song over een vriendin die sterft aan botkanker - " Tuesday night at the Bible study/We lift our hands and pray over your body/But nothing ever happens". Of soms is het gewoon gegoochel met klanken zoals in Come On feel The Illinoise: "Ancient hieroglyphic or the South Pacific/Typically terrific, busy and prolific/ Classical devotion, architect promotion/ Lacking in emotion. Think about it now". Doorheen de songs weet Stevens op poëtische wijze The American Way of Life te schilderen, waarbij hij zonder blozen van Pollock naar Warhol naar Hopper hopt.
Ook muzikaal is de man niet voor één gat of instrument (23 stuks maar liefst) te vangen. Van new age (de fluit in openingstrack Concerning the UFO Sighting Near Highland, IL), musical (The Black Hawk War...), jazz (Come on! Feel the Illinoise!), folk (John Wayne Gacy, Jr.), pop (Chicago - dat meezingrefrein en die trompet!), rock (The Man of Metroplois steals our hearts),... Enfin, 22 nummers, 74 minuten volop variatie en adembenemende arrangementen.
Het wordt stilaan winter, en ik heb zo'n voorgevoel dat het een strenge winter zal worden. Ik begin dus stilaan uit te kijken naar de bezoekjes bij mijn ouders waar er hopelijk ook eens hutsepot op het menu zal staan, want dat kan m'n moeder als geen ander maken. Deze muzikale hutsepot kan ik u alvast ook van harte aanbevelen!