Er zijn nog zekerheden in het leven: de handdoek van Robbe De Hert, onze ochtenderectie, de communautaire twisten in ons land, het geföhnde haar van Danny Verstraeten … Goeie platen van Wilco is er nog zo één. Je voelt het al aankomen (nee, niet die erectie). Met A ghost is born, de nieuwste telg van Jeff Tweedy en co, schiet Wilco opnieuw in de roos. Meer zelfs, in deze Olympische tijden kunnen we niet anders dan een gouden medaille toekennen. Net zoals Michael Phelps verdient ook Wilco vanaf nu eeuwige roem.
Weinig bands vervellen zo snel als deze Chicago-boys. Sinds het debuutalbum A.M. passeerden country-folk, pop-rock, Americana en nog veel andere stijlen de revue. Zeker is in elk geval dat de band nooit twee keer dezelfde plaat maakt.. Ook nu weer tapt A ghost is born uit een heel ander vaatje dan het enthousiast onthaalde Yankee Hotel Foxtrot. Maar wat er ook uit dat vaatje komt, het is ook nu weer een Grand Cru.
Een makkelijk album is het niet geworden. De nummers laten zich niet in één luisterbeurt vangen, maar wie doorzet, raakt na een tijdje verslaafd aan deze plaat. Niemand vermoedt bij het zien van voorman Jeff Tweedy dat in zo’n schlemiel zoveel talent kan schuilen. De man - die worstelde met depressies, verslavingen en ander moois uit dit tranendal – is nog maar eens het beste bewijs dat ellende kunst baart. Verwacht op A ghost is born dan ook geen leuke riedeltjes à la Casino queen of Passenger side (uit A.M.). Wie zelf op de rand van de afgrond staat, luistert bijvoorbeeld best niet te veel naar Wishful thinking.
At least that’s what you said zet de toon. Het nummer begint kalm en ingetogen, maar spat halfweg als een vettige etterbuil uiteen. Hell is chrome vormt slechts de brug naar het majestueus-manische, 10 minuten durende Spiders, waarin Tweedy duidelijk geteisterd wordt door muizenissen (“Spiders are singing in the salty breeze/spiders are filling out tax returns/spinning out webs of deductions and melodies/on a private beach in Michigan”). Nadien neemt Wilco wat gas terug. Muzzle of bees schept een Nick Drake-universum, maar laat naar het einde toe zijn tanden zien. En ook de Beatles komen om het hoekje kijken, in Hummingbird, maar voor het overige is Wilco vooral zijn sublieme zelf. Pareltjes zoals het meeslepend-melodieuze Handshake drugs, het rijk, maar vooral perfect georchestreerd miniatuurtje Company in my back of de sixties-rocker Theologians voeden je muzikale honger. In Less than you think gooit het sextet het opnieuw over een totaal andere boeg. Het nummer voert je een kwartier lang doorheen een bizar en onherbergzaam geluidslandschap dat misschien nog het best de gemoedsgesteldheid van Tweedy weerspiegelt. Om zoveel tristesse weg te spoelen, besluit hij met de complexloze, folky meezinger The late greats: er is nog licht aan het eind van de tunnel.
A ghost is born is uitermate gevarieerd, meeslepend, verslavend, multidimensioneel en roept 1001 emoties op. De nieuwste Wilco waart na een tijdje als een spook rond in je onderbewustzijn. Niet iedereen zal het er mee eens zijn, maar A ghost is born wordt niet alleen één van de platen van 2004, maar zal binnen 10 jaar nog altijd gelden als een mijlpaal van het voorbije muzikale decennium. En mocht ik de bal misslaan: tegen dan is iedereen al lang deze recensie vergeten.